Gminę Olszanica, zajmującą 16747 ha, z czego aż 55% stanowią tereny leśne, zamieszkuje 6741 mieszkańców. W granicach tej gminy znajduje się 16 miejscowości, w tym jedna tzw. "geodezyjna" - Wola Maćkowa, niezamieszkała. Teren gminy poprzez Góry Sanocko-Turczańskie łączy Bieszczady z Pogórzem Przemyskim. Leży przy dużej i małej obwodnicy bieszczadzkiej. Gminę przecina droga krajowa do granicy państwowej z Ukrainą poprzez przejście kolejowe w Krościenku. Gmina posiada bardzo urozmaiconą i malowniczą rzeźbę terenu o charakterze podgórskim. Wysokie walory krajobrazowe zostały objęte ochroną całego terenu gminy w ramach Parku Krajobrazowego Gór Słonnych i Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. W obrębie gminy lub na jej styku znajdują się zbiorniki wodne: soliński i myczkowiecki. Na terenie gminy występują źródła wód mineralnych w Uhercach, Zwierzyniu i Orelcu. Najbardziej znane jest "cudowne źródełko" w Zwierzyniu, do którego już od XIII wieku pielgrzymowali górale z Rusi, Polski i Węgier. Atrakcją gminy są czynne jeszcze w okolicach Ropienki szyby naftowe, pochodzące z XIX wieku.
Gmina Olszanica bogata jest w szczególności w zabytki kultury, w zasadzie dobrze utrzymane. Warto zobaczyć:
- cerkiew drewnianą z 1726r., obecnie kościół rzymskokatolicki w Wańkowej;
- murowany, rzymskokatolicki kościół parafialny z 1757r. w Uhercach Mineralnych, z dzwonnicą i murem obronnym, a także z płytami nagrobnymi byłych właścicieli Uherzec, Olszanicy;
- cerkiew drewnianą z 1759r. z dzwonnicą, obecnie kościół rzymskokatolicki w Orelcu;
- cerkiew drewnianą z okresu 1775-99, obecnie kościół rzymskokatolicki w Paszowej;
- cerkiew drewnianą z 1834r., obecnie kościół rzymskokatolicki w Rudence;
- kościół drewniany rzymskokatolicki z okresu 1836-40 z dzwonnicą z okresu 1876-99 w Stefkowej;
- pałac murowany z kuźnią dworską murowaną z okresu 1890-1910 wraz z parkiem dworskim w Olszanicy. Obecnie jest to renomowany Ośrodek Doskonalenia Kadr Ministerstwa Sprawiedliwości w użytkowaniu przez Służbę Więzienną;
- cerkiew murowaną z 1900 roku z dzwonnicą murowaną z 1930r., obecnie kościół rzymskokatolicki w Olszanicy;
- cerkiew drewnianą i dzwonnicę murowaną z 1930r., obecnie kościół rzymskokatolicki w Leszczowatym;
- murowana cerkiew z XVIII wieku, obecnie kościół rzymskokatolicki w Zwierzyniu;
- liczne krzyże i kapliczki przydrożne;
- pomnik przyrody nieożywionej "Ostaniec" w Orelcu, tj. skałka z piaskowca o wysokości 2,5m położona w lesie, popularnie zwana "Kamieniem" w Orelcu.
Baza turystyczna w gminie Olszanica jest bardzo bogata w ośrodki wczasowe, a w szczególności w gospodarstwa agroturystyczne (ponad 20). Pierwsze wzmianki o osadzie Olszanica pochodzą w formie pisanej z 1436 roku; znajdujemy je w tym samym dokumencie, co pierwszą wzmiankę o Lesku. Gmina Olszanica jest przygotowana poprzez swoją bazę do przyjęcia turystów i wczasowiczów. W gospodarstwach agroturystycznych jest 162 miejsca, w szkołach 340 miejsc, w ośrodkach wczasowych 236 miejsc. Należy polecić pełny zakres usług dodatkowych świadczonych przez ośrodki, a w szczególności:
- wyżywienie;
- stadniny koni;
- stawy rybne;
- boiska sportowe;
- place zabaw dla dzieci;
- wycieczki piesze, rowerami górskimi;
- crossy samochodami terenowymi;
- ogniska;
- wypożyczalnie sprzętu;
- sauna, korty tenisowe.
W gminie zlokalizowanych jest aż 10 warsztatów samochodowych i 11 punktów małej gastronomii.
Bardzo korzystny jest w gminie układ komunikacyjny dróg krajowych, wojewódzkich i powiatowych. Wystarczy wspomnieć o różnorakich możliwościach połączeń z Przemyślem, Sanokiem, Rzeszowem, Soliną, Ukrainą przez przejście kolejowe w Krościenku. Koleją można dojechać do Lwowa przez Chyrów. Zwiedzając gminę Olszanica aż się prosi o pierwsze "na gorąco" refleksje dotyczące przyszłych możliwości:
- oparcie bazy turystycznej na uregulowanej sieci rzek, podobnie jak w powiecie brzozowskim (Blizne, Stara Wieś, Przysietnica, Orzechówka, Jasienica Rosielna). Powstają tam liczne małe i większe zalewy wodne, plaże, trasy wodne;
- eksponowanie zabytków kultury sakralnej (szczególnie przepięknych cerkwi);
- stworzenie punktu muzealnego kopalni ropy naftowej w Ropience, tylko o dwa lata młodszej niż znana w Europie w Bóbrce koło Krosna;
- tworzenie w śmiały sposób grup producenckich zdrowej, regionalnej, ekologicznej żywności z przerobem w lokalnych małych przetwórniach typu rzemieślniczego;
- tworzenie bazy zimowych sportów i rekreacji, szczególnie w zakresie narciarstwa; trasy biegowe, zjazdowe, saneczkarskie;
- zdecydowany rozwój rzemieślniczych punktów usługowych różnych branż i profesji;
- tworzenie bazy przyrodoleczniczej w oparciu o wody mineralne.
W myśl porzekadła: "Cudze chwalicie, swego nie znacie", proponujemy sobotnio-niedzielne wypady dosłownie "za miedzę" do sąsiedniej gminy, którą warto odwiedzić i podobnie poznać.RO Lesko
|