Bieszczady ogólnie

Geografia ogólnie

Podział geograficzny

• Zachodnie, rozciągające się od Przełęczy Łupkowskiej po Przełęcz Użocką. Jest to jedyna część Bieszczadów położona w granicach Polski, a najwyższym jej szczytem jest jak wiadomo Tarnica (1346 m).
  
• środkowe rozciągnięte łukiem od Przełęczy Użockiej po Przełęcz Tucholską.
  Najwyższy szczyt to Pikuj (1405 m) i znajduje się on na terytorium Ukrainy.
  
• Wschodnie ciągnące się od Przełęczy Tucholskiej na południowy - wschód.
  Najwyższy szczyt: Czarna Rzepa (1228 m).Ta część Bieszczadów znajduje się na terenie Ukrainy.

Podział krajoznawczy

• Najbardziej na zachód wysunięta część Bieszczadów to Bieszczady Zielone. Obejmują one swoim zasięgiem obszar położony na zachód od Wetliny czyli między innymi Masyw Chryszczatej (997 m), Wołosania (inaczej zwany również Patryja 1071 m), Łopiennika (1009 m), Durnej (979 m) , Okrąglika (1100 m) czy Falowej (965 m). Dlaczego zielone? Odpowiedź jest banalna ponieważ w ich rejonie prawie nie występują tak podziwiane w Bieszczadach połoniny.Jest to zatem część Bieszczadów przeznaczona dla koneserów i dla ludzi lubiących spokój. W części tej nie występuje masowy ruch turystyczny i z pewnością nie spotkamy poza paroma miejscami, niedzielnych turystów w trampkach. ;)
  
• Kolejną częścią według naszego podziału będą Bieszczady Wysokie.
  Wysokie ponieważ obejmują swoim zasięgiem wszystkie najwyższe pasma górskie Bieszczadów od Wetliny na wschód aż po granice państwa opierając się od północy na Bukowym Berdzie (1313 m) oraz na Magurze Stuposiańskiej (983 m), Połoninie Wetlińskiej (1253 m).
  
• Ostatnią częścią jest dolina Sanu od źródeł po malownicze przełomy w okolicach pasma Otrytu. Miejscowości Stuposiany, Dwernik, Sękowiec, Zatwarnica ale też Tarnawa, Beniowa, Dydiowa, Muczne. Okolice te są warte odwiedzenia ze względu, że nadają się chyba najbardziej dla turystów szukających spokoju i ciszy w najlepszym wydaniu bieszczadzkim.
  

Informacje praktyczne

• Bieszczady to najsłabiej zagospodarowany przemysłowo region Polski;
  
• dzięki tak słabemu zagospodarowaniu możemy się również cieszyć najczystszym środowiskiem naturalnym;
  
• na terenie Bieszczadów zaludnienie to zaledwie 4 osoby na kilometr kwadratowy;
  
• Telekomunikacja Polska S.A. w 1999 roku uruchomiła w większości miejscowości centrale automatyczne, a wraz z tym dość dużą liczbę budek telefonicznych;
  
• numer kierunkowy dla całych Bieszczadów to 013;
  
• najważniejszym węzłem kolejowym w tym terenie jest Zagórz z którego wydostanie się np. do Krosna (ok. 50 km) zabierze najmniej 1.5 godziny;
  
• podróż koleją do Krakowa czy Warszawy to prawdziwy survival (8 - 12 godzin);
  
• odległość z Ustrzyk Dolnych do Krakowa to około 250 km (przez Sanok; Krosno; Jasło; Pilzno; Tarnów) a do Warszawy to około 450 km (przez Sanok; Brzozów; Rzeszów; Tarnobrzeg; Radom);
  
• najważniejszym węzłem autobusowym są Ustrzyki Dolne (Bieszczady Wysokie) lub Sanok (Bieszczady Zielone) w zależności od tego, w którą część Bieszczadów chcemy dojechać.
  
• nie należy liczyć na możliwość realizacji płatności za pomocą kart kredytowych czy płatniczych (tylko największe hotele lub schroniska);
  
• ostatni dostępny bankomat będzie się znajdował w Ustrzykach Dolnych (dom handlowy Halicz) dla Bieszczadów Wysokich i Sanok lub Lesko dla Zielonych oraz najliczniej odwiedzane miejscowości np.: Solina;
  
• stacje paliw na drodze w Bieszczady Wysokie: Ustrzyki Dolne; Czarna (kontener); Smolnik ;
  

Ciekawostki bieszczadzkie

• Pierwsze ślady osadnictwa znaleziono w okolicach Sanoka i datuje się je na epokę brązu.
  
• Większość wsi lokowana była na prawie wołoskim. Pierwszym jakimkolwiek prawie obowiązującym na tych terenach.
  
• Szczyt Opołonek leżący w niedalekiej odległości od Przełęczy Użockiej jest najdalej wysuniętym na południe miejscem w Polsce.
  
• Na terenie Bieszczadów zaludnienie to zaledwie 4 osoby na kilometr kwadratowy.
  
• Największą gminą w Bieszczadach jest gmina Lutowiska - i nie byłoby w tym nic dziwnego gdyby nie fakt iż gmina ta jest największa również w Polsce.
  
• Pompy zamontowane w zaporze w Solinie w nocy pompują wodę do góry, czyli do zalewu. Spowodowane jest to niższą ceną za energię elektryczną w nocy. Krótko mówiąc: w dzień upuszczają w dół na turbiny, a nocą pompują do góry, bo taniej. Suma powinna wyjść dodatnia, a czy wychodzi to pewnie sami nie wiedzą! (dzięki dla Mjas'a za nadesłanie ciekawostki).
  
• Jeziora Duszatyńskie powstały poprzez obsunięcie się zbocza góry w 1907 roku
  
• Bieszczadzkie obwodnice budowała Śląska Jednostka Wojsk Inżynieryjnych nr KBW-4 1962
  
• W Krośnieńskiej katedrze znajduje się drugi pod względem wielkości dzwon - Urban
  
• W 1417 roku Władysław Jagiełło w kościele w Sanoku poślubił Elżbietę Granowską
  
• rzeka Strwiąż, która przepływa przez Ustrzyki Dolne należy do zlewni Morza Czarnego
  
• W Dolinie Śmierci zginęło prawie 20 000 żołnierzy walczących przeciwko Niemcom
  
• Ikony są malowidłami wykonanymi na desce lipowej bądź jodłowej
  
• największy zbiór ikon w Polsce znajduje się w Muzeum Historycznym w Sanoku
  
• pierwsze plany budowy zespołu elektrowni wodnych Solina - Myczkowce pochodzą z 1921 roku
  
• Bieszczady to jedna z najbardziej lesistych części Polski (60-65% powierzchni regionu)
  
• już 3000 lat p.n.e. pierwsze plemiona pozostawiły swoje ślady na terenie Bieszczad
  
• Bieszczady zamieszkiwane były przez Bojków i Łemków (te grupy etniczne już prawie nie istnieją)
  
• do roku 1939 w Bieszczadach było 190 wsi
  
• na 190 wsi przypadało 155 cerkwi
  
• w chwili obecnej w Bieszczadach jest już tylko 58 cerkwi z czego tylko 3 pełnią swoją rolę
  
• największym ssakiem Bieszczadów, który żyje tu nieprzerwanie jest niedźwiedź brunatny (a tak naprawdę to jest nim oczywiście żubr z tym, że jest on przywrócony Bieszczadom sztucznie - sprostowanie).
  
• pierwsza linia kolejowa powstała na tym terenie już w 1872 roku
  
• na terenie obecnego zbiornika wodnego mieszkało ponad 3000 osób
  
• kilkanaście wsi zostało zburzonych i zalanych (niektóre zalano bez wyburzania)
  
• Zalew Soliński jest drugim pod względem wielkości (powierzchni) zbiornikiem sztucznym w Polsce
  
• zapora solińska jest najwyższą zaporą wodną w Polsce (82m w najwyższym miejscu)
  
• do budowy zapory zużyto tyle betonu, że wystarczyłoby na otoczenie całej granicy polskiej murem 1m x 1m (!!!!)
  
• na terenie Bieszczad wydobywana jest ropa naftowa oraz występują tu licznie źródła wód mineralnych
  
• w Bieszczadach żyją orły przednie (thx. długi :))
  
• po wojnie 1939 roku Bieszczady znalazły się po wschodniej stronie granicy Polska - ZSRR (co prawda tylko ich część ale się znalazły)
  
• dopiero w 1951 roku dzięki tzw. równaniu granic powróciły do Polski
  
• jedynym miastem w Polsce gdzie stał pomnik J. Stalina są Ustrzyki Dolne
  
• połoniny bieszczadzkie nie są wytworem naturalnym - na ich obszarze lasy zostały wykarczowane
  
• w Bieszczadach wyodrębniły się pasma roślinne charakterystyczne dla gór znacznie wyższych